🪵 HT20 (Formviðarbitar / Mótabitar)
Áður en byrjað er — hvað þarf að vita frá viðskiptavininum
- Hversu stórt svæði á að móta? — lengd × breidd eða heildarflatarmál í m²
- Hver er steypuþykkt? — t.d. 20 cm, 25 cm o.s.frv.
- Hvaða stoðkerfi verður notað? — props (stöndur) eða ID15 shoring towers
- Hver er hæðin frá gólfi upp í undirhlið formwork/beam system?
- Liggur fyrri teikning eða hönnun fyrir með spacing á beams og supports?
Ef spacing milli stoða er ekki lagt fyrirfram af verkfræðingi eða teikningu, á starfsmaður ekki að ávísa það á eigin ábyrgð.
Spönn-tafla (Span Table) sem nota má sem viðmiðun við frumreikning kemur ekki endilega frá Hünnebeck. HT20 sýnir hvað leyfilegt er milli main beams og milli supports, en tekur líka sérstaklega fram að staðfesta þarf burð áður en endanlegir reikningar fara til verkfræðings.
HT20plus er 200 mm hár mótabiti, ~4,6 kg/m. Kemur í stöðluðum lengdum og má styðja í hvaða lengdum sem er.
Skref 1: Reikna „leyfileg bil" með Spönn-töflunni (Span Table)
Spönn-töflan vinnur svona:
- Tafla 1 (Crossbeams / þverbitar): gefur leyfilegt bil milli aðalbita (main beams) miðað við plötuþykkt og bil milli þverbita.
- Tafla 2 (Main beams / aðalbitakerfi): þegar þú ert búinn að velja bil milli aðalbita (t.d. 2,50 m), þá lestu leyfilegt bil milli stoða út frá plötuþykkt.
Dæmi: Plötuþykkt 20 cm og bil milli þverbita 0,75 m ⇒ leyfilegt bil milli aðalbita = 2,58 m → velja næsta lægra í töflu 2 = 2,50 m → leyfilegt bil milli stoða = 1,27 m.
Skref 2: Umreikningur í magn (fljótlegt „counter" mat)
Þegar þú ert komin með bil milli þverbita, bil milli aðalbita og bil milli stoða, notarðu:
- Fjöldi aðalbita (í breidd): ≈ (breidd ÷ bil aðalbita) + 1
- Fjöldi þverbita (í lengd): ≈ (lengd ÷ bil þverbita) + 1
- Stoðir per „lína": ≈ (lengd ÷ bil stoða) + 1
Þetta er magnreikningur — spönn-töflan er það sem stýrir bilunum.
Skref 3: Velja lengdir HT20
HT20plus kemur í stöðluðum lengdum:
| Lengd | 2,45 m | 2,90 m | 3,30 m | 3,60 m | 3,90 m | 4,90 m | 5,90 m |
|---|
| Til ráðs | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ |
Bita má skera og styðja í hvaða lengdum sem er vegna 3-laga vefsins.
Algengustu mistök — HT20:
❌ Reyna reikna spacing á staðnum án teikninga eða verkfræðings.
❌ Rugla saman þverbitum (crossbeams) og aðalbitum (main beams) í töflunum.
❌ Nota spönn-töflu sem endanlegan hönnunarstaðal í stað viðmiðunar.
❌ Gleyma að staðfesta burð á props eða shoring towers sem eiga að bera kerfið.
🔩 Villalta loftastoðir (props)
Áður en byrjað er — hvað þarf að vita frá viðskiptavininum
- Ljós hæð — gólf → undirhlið móts/bitakerfis
- Plötuþykkt og áætlað álag (eða hönnunargögn)
- Skipting/stæðarbil — hversu þétt á að setja stoðir
- Jarðvegur/gólf — þarf undirlegg/dreifiplötur?
Villalta stoðir eru til í mörgum útgáfum upp í 5,50 m hæð.
Skref 1: Velja rétta stoð (módel) út frá hæð
| Módel | Lágm. hæð | Hámarks hæð |
|---|
| 160/290 | ~1,60 m | ~2,90 m |
| 180/320 | ~1,80 m | ~3,20 m |
| 200/360 | ~2,00 m | ~3,60 m |
| 220/400 | ~2,20 m | ~4,00 m |
| 250/440 | ~2,50 m | ~4,40 m |
Regla: Veldu stoð sem nær hæðinni án þess að vera „max-opnuð" — þá átt þú meira eftir í fínstillingu og burðarþol er almennt betra neðar í töflunni.
Skref 2: Hæðarstilling (gróft + fínstillt)
- Innri rör eru götuð á 100 mm fresti fyrir grófa hæðarstillingu.
- Síðan kemur millímetrastilling með skrúfu/manicotto.
- Quick release losar stoð niður um ~5 mm með einu hamarslætti.
Skref 3: Staðfesta burðarþol úr burðartöflu
| Hæð | 160/290 | 180/320 | 200/360 | 220/400 | 250/440 |
|---|
| 200 cm | ≈1.620 kg | ≈1.785 kg | ≈1.800 kg | — | — |
| 300 cm | ≈1.071 kg | ≈1.280 kg | ≈1.300 kg | ≈1.420 kg | ≈1.480 kg |
Burðartaflan miðast við fullkomið lóðrétt (axial) álag — ef það er skakkt/óaxial fellur öryggið.
Skref 4: Verkfræðingur / Magn — ábyrgðarmót
Þegar hönnuður/verktaki segir t.d. „setja stoðir á 1,2 m × 1,2 m net":
Stoðir per m² = 1 ÷ (1,2 × 1,2) = 0,694
Heildarfjöldi = svæði (m²) × 0,694 (námunda upp)
Algengustu mistök — Villalta props:
❌ Velja stoð sem er of nálægt max-hæð — tap á burði og léleg vinnustilling.
❌ Lesa burð af töflu án þess að staðfesta raunhæð.
❌ Reikna spacing milli props án þess að verkfræðileg gögn liggi fyrir.